Wokół Opalenia

Ścieżka ma długość ok. 3,5 km, przebiega oznakowana trasą i po zatoczeniu pętli dochodzi do Polany Opaleń. Wiedzie przez zróżnicowane środowisko, gdzie obok borów sosnowych znajdują się także podmokłe lasy olchowe z sezonowymi zbiornikami wodnymi, młodniki posadzone na gruntach porolnych oraz otwarte wydmy. Na ścieżce jest 12 przystanków. W pobliżu ścieżki znajduje się jedno z największych wzniesień na terenie Parku (105,9m n.p.m.). Znaczna część terenów, przez które wiedzie trasa, kilkadziesiąt lat temu była wylesionymi nieużytkami.

1. Grupa AK „Kampinos”

wokolopalenia1

Znajdujemy się w miejscu upamiętniającym wydarzenia z 28 stycznia 1944 roku. W tym dniu pięciu żołnierzy Armii Krajowej oraz członków konspiracji zostało zaskoczonych przez Niemców podczas przeglądu i czyszczenia broni w konspiracyjnym magazynie, który znajdował się w gajówce. Jednemu udało się wydostać z potrzasku. Reszta zginęła na miejscu lub została poddana ciężkim torturom oraz demonstracyjnie stracona. Po przeciwnej stronie drogi powstał pomnik ku pamięci bohaterów zdarzenia.

2. Ekosystem lasu

wokolopalenia2

Las można zdefiniować jako jeden wielki organizm. Każda roślina rosnąca w lesie, czy zwierzę w nim żyjące, ze względu na swój niepowtarzalny charakter i uwarunkowania do życia jakimi obdarzyła je natura, spełnia określoną rolę w leśnym ekosystemie. Składowe tego systemu są od siebie bezpośrednio i pośrednio zależne i tworzą jedną spójną całość. Gdyby wyeliminować lub dodać kilka gatunków roślin czy zwierząt, to w mniejszym lub większym stopniu zmieniłaby się charakterystyka całego lasu.

3. Dęby

wokolopalenia3

Dęby są gatunkiem drzew mogących żyć nawet 400 lat. W Puszczy Kampinoskiej najstarsze okazy liczą sobie przeciętnie od 200 do 300 lat. Osiągają wysokość ponad 25-ciu metrów w warunkach dużego dostępu do światła i przerzedzonego drzewostanu. Występują tu dwa rodzime gatunki tych drzew: szypułkowy i bezszypułkowy. Pierwszy rośnie na glebach żyźniejszych i bardziej wilgotnych, natomiast dąb bezszypułkowy może porastać na suchych i uboższych terenach.

4. Lasy olszowe

wokolopalenia4

Lasy olszowe występują głównie w obrębie pasów bagiennych. Wykształcają się w miejscach gdzie woda przez dłuższy czas w roku stagnuje. Korzenie rozrastają się horyzontalnie oraz skośnie w głąb gleby, co wynosi drzewo do góry i dzięki czemu pod drzewem często tworzy się pusta komora. Najładniejsze fragmenty lasów olszowych znajdują się w obszarach ochrony ścisłej, dzięki czemu nie uległy one żadnym przekształceniom.

5. Jeziorko Opaleń

wokolopalenia5

Jeziorko Opaleń nie jest zbyt głębokie. Na tym terenie, w okresie międzywojennym znajdowała się bażantarnia miejscowego właściciela ziemskiego. Jeziorko powstało sztucznie i występują w nim zmienne warunki – w okresie suszy całkowicie wysycha. Z tego powodu jest domem tylko dla takich roślin, które są naturalnie przystosowane do podobnych warunków. Zwierzęta, głównie żaby, przebywają natomiast w wodzie tylko w okresie wiosennym w celu odbycia godów i złożenia skrzeku.

L1. „Motylowe łąki” – projekt czynnej ochrony przyrody

wokolopalenia6

Łąki te są idealnym środowiskiem do życia dla zwierząt potrzebujących terenów otwartych. Zamieszkuje je wiele rzadkich i cennych w skali europejskiej gatunków. Dlatego też powstał ów projekt. Ma na celu utrzymanie istniejących oraz restrukturyzację zniekształconych łąk podmokłych, które m.in. są miejscem bytowania rzadkich gatunków motyli. Koszenie łąk z myślą o motylach jest jednocześnie pomocą w przetrwaniu dla innych gatunków roślin i zwierząt, które zanikają na nieużytkowanych łąkach.

L2. Zabiegi ochrony czynnej

wokolopalenia7

Zanikanie naturalnych środowisk jest dużym zagrożeniem dla żyjących tam zwierząt (w tym głównie motyli). Z tego względu prowadzi się usystematyzowane działania mające na celu przywrócenie stanu pierwotnego. Do takich działań należą przykładowo usuwanie zakrzaczeń i młodych zadrzewień, dzięki czemu odsłania się powierzchnie, na których występują rośliny żywicielskie motyli oraz pokos w odpowiednich terminach tzn. we wrześniu, gdy na roślinach żywicielskich nie ma już larw motyli. Siano z łąk jest wywożone lub układane w stogi.

L3. Motyle łąkowe

wokolopalenia8

Łąka jest miejscem życia wielu gatunków motyli. W zależności od pory dnia oraz pory roku możemy tam spotkać różnorodnych przedstawicieli. W zależności od gatunku oraz etapu rozwoju przybierają różnorakie, niejednolite barwy. Część z nich występuje endemicznie (tzn. bytują w danym obszarze, nie występują w innych rejonach). Do takich gatunków należą np. latolistek cytrynek, niektóre rusałki czy pojawiające się później bielinki, paź królowej itd. Inne gatunki migrują: np. przylatujące z południa rusałki-admirał czy rusałki-osetnik. Największe bogactwo motyli jest w pełni lata. Jesienią latają jedynie gatunki szykujące się do zimowego snu oraz migranty, które jeszcze nie zdążyły odlecieć na południe.

L4. Trawy łąkowe

wokolopalenia9

Wszystkie trawy mogą się wydawać do siebie podobne, jednak w rzeczywistości różnią się od siebie wieloma cechami budowy. Posiadają różną budowę kwiatów, liści, pędów oraz inny okres kwitnienia i wydawania nasion. Stanowią one wspaniałe schronienie przed deszczem i chłodem dla drobnych owadów. Mrówki z rodzaju wścieklica chętnie wykorzystują kępy śmiałka darniowego i trzęślicy modrej do zakładania gniazd. Kwiaty traw są zebrane w kwiatostany złożone: kłosy (np. życica trwała i bliźniczka psia trawka) i wiechy (np. drżączka, wiechlina i perłówka). Trawy nie są zapylane przez owady. Pyłek jest przenoszony przez wiatr. Kwitną od maja do października.